قصد عارض شود هر چند بعضي گفته اند استحباب در خصوص صورت أول است پس هر مالي كه براي كسب بان مهيا كرده وقصد كسب كند داخل اين عنوان است وچه انمال از أعياني باشد كه متعلق وجوب زكاة يا استحباب آن است يا غير آن مثل تجارت بمخضرات از خربوزه وهندوانه وبادنجان ونحوانها چنانكه فرقى نيست در سرمايه آنكه عين باشد يا منفعت مثل آنكه خانه را اجاره كند براي كسب بان ودر استحباب زكاة مال التجارة چند چيز شرط است " أول " آنكه بقدر نصاب يك كدام از طلا ونقره باشد ودر كمتر ازآن زكوتى نيست وظاهر آن است كه در نصاب دويم آن نيز مثل نقدين باشد " دويم " آنكه از وقت قصد كسب بان يك سال بگذرد " سيم " آنكه در تمام سال قصد كسب بان داشته باشد پس اگر در بين سال عدول كند از قصد تكسب وبنا گذارد كه براي خود نگاه دارد از اين عنوان بيرون مىرود واگر دوباره بقصد اكتساب بر گردد همانوقت قصد ثاني أول سال است " چهارم " باقي ماندن عين راس المال در تمام سال " پنجم " در تمام سال قيمت متاع أو كمتر از سرمايه نشود پس هر گاه سرمايه اش صد تومان باشد ومتاعي بان بخرد ونگاه دارد بقصد آنكه قيمت آن ترقى كند ودر بين سال ولو در يك روز قيمت آن كمتر از سرمايه شود زكاة آن ساقط ميشود ومراد بسرمايه چيزى است كه بإزاء متاع داده وزكاة مال التجارة چهل يك است وأقوى تعلق زكاة بعين آن است مثل زكاة واجب ودر صورتيكه متاع غير نقدين باشد كفايت ميكند كه قيمت آن بحد نصاب يكى از نقدين باشد دون ديگرى ( مسألة 1 ) هر گاه سرمايه أو از جنس زكوي وبقدر نصاب باشد مثل چهل گوسفند يا سى گاو يا بيست دينار ونحوانها پس هر گاه شرايط زكاة واجب ومستحب هر دو در ان جمع باشد زكاة واجب را بايد بدهد وزكاة مال التجارة ساقط مى شود وهر گاه شرائط زكاة واجب تنها موجود باشد بايد بدهد واگر شرائط زكاة تجارت تنها موجود باشد زكاة آن مستحب است ( مسألة 2 ) هر گاه سرمايه أو چهل گوسفند سائمه باشند ودر بين سال بدل كند آنرا بچهل گوسفند سائمه ديگر هر دو زكاة از أو ساقط مىشود زيرا كه در هر دو معتبر است عين مال در تمام سال بماند ولابد است كه از حين مبادله ابتداء سال را قرار دهد ( مسألة 3 ) هر گاه در مال المضاربة ربح پيدا شود زكاة سرمايه كه بحد نصاب رسيده بر صاحب مال است وزكاة ربح نيز در صورتيكه بنصاب رسيده وسال بر آن گذشته مستحب است بلكه دور نيست